Mermerlerin Mineralojik Özellikleri
Minerallerin mikroskopta incelenmesinde kalsit kristallerinden başka ikincil mineral olarak klorit, serizit kuvars ve magnetit mineralleri görülmüştür. Kristaller mezoik dokulu, romboedral dilinimli ve bol ikizlidir. Bu incelemelerde kalsit kristallerinin boyutlarının 0,2 – 0,8 mm arasında değiştiği saptanmıştır. Kristallerin ortalama boyutları 0,3 – 0,5 mm civarındadır.
Traverten ve Oniksler
İçinde kalsiyum hidrokarbonat bulunan sular, yeryüzüne temas ettiği yerlerde, suyun sıcaklığına, basıncına ve içerdiği malzeme miktarına göre kabalı ve ince taneli tortu oluşturur.Bu oluşumlar ‘aragonit’ ve ‘kalsit’ kristalleridir.
Suyun sıcaklığı çok fazla ve kalsiyum bikarbonat oranı çok yüksek olursa hızlı çökelme olacaktır.Bu şekilde kaba taneli ve gözenekli oluşan ve kalsit kristallerinden meydana gelen tortuya ‘traverten’ denir.
Silisyum dioksit kriptokristallerinden oluşmuş bantlı dokulu kayaca da ‘oniks’ denir.Halk arasında ‘oniks’ olarak adlandırılan ‘albatr’lar beyaz, sarı, yeşil, kahverengi olarak bulunan masif ve tabakalar şeklinde, yarı saydam taşlardır.Işık 1-3.5 cm derinliğe geçebilirler. Yoğunluğu 2,2-2,3 gr/cm3 arasındadır.Taneleri birbirlerine sıkı geçmeleri nedeniyle oldukça serttirler ve bileşenlerine karışacak silikatlar sertliklerine daha da arttırır.
Atmosferle olan temaslarda fiziksel ve kimyasal olayların etkisinde kalmalarına rağmen çözünmeleri çok kolaydır.
Kireç Taşları (Kristalize Kalkerler)
Bu tip mermerler hakiki mermerler olmadıkları halde, gerek renk veya gerekse kullanışlılık ve sağlamlık bakımından dünyanın her tarafında çok geniş bir kullanma sahası bulunmaktadır. Birleşimleri kireçli ve dolomitli organik atıkların kimyasal çökmesi esasına göre oluşan bu tip kalkerler neticesi kristalleşirler.Bu arada bileşimlerine grafit, demiri manganez, kil ve değişik metal oksitleri alabilirler.Bazı cinslerde de fosiller rastlanabilir.
Mermerlerin ve kalkerlerin birçokları tektonik hareketlerin etkisiyle belirli yönde çatlar ve kırılır.Bu çatlak ve kırıklar madensen bir çimento ile dolar.Böylece tektonik breşler ve breşimsi mermerler meydana gelmiş olurlar. Renkli breşler genellikle süs ve kaplama işlerinde kullanılırlar.
